ISSN 1991-3087
@Mail.ru Rambler's Top100
.

 

,

, .

 

Boshlangich sinf ona tili darslarida test topshiriqlaridan foydalanish

 

Muminova Nilufar Abduraxmonovna,

Qarshi DU Maktabgacha va boshlangich talim kafedrasi oqituvchisi.

 

Ozbekiston Respublikasining Davlat Tili haqidagi (1989-yil 21- oktabr), Talim togrisidagi Qonunida, shuningdek, ona tili Davlat talim standartida barcha talim-tarbiya muassasalarida, shu jumladan, uning asosiy bogini hisoblangan orta umumtalim maktablarida ona tili oqitilishini tubdan yaxshilashni, talimning eng samarali metod, vosita va usullarini qollashni, muhimi oquvchini talim jarayonining faol ishtirokchisiga aylantirish talab etiladi.[1]

Ona tili darslarini oqituvchi katta mahorat bilan tashkil etishi kerak. Chunki har bir soat dars oquvchiga yangi bilimlar beradi, mustaqil fikrlash, xulosalar chiqarishga, har bir oquvchini ozligini namoyon etishga, oz nuqtai nazarini himoya qilishga keng imkoniyat yaratadi. Bundan tashqari dars yakunida oquvchilarning qanday bilimlar olganliklarini oqituvchi tomonidan doimo nazorat qilib borilishi shart. Bu jarayonda savol-javoblar, turli xil interfaol metodlar va test metodidan foydalanish kerak. Ana shu metodlardan biri bolgan test metodi haqida fikr yuritamiz.

Test metodi. Ushbu metod oquvchilar tomonidan muayyan fan sohasi yoki faoliyat (shu jumladan, kasbiy faoliyat) byicha zlashtirilgan nazariy bilim va amaliy knikma, malakalar darajasini aniqlashga xizmat qiladi. Test z mohiyatiga kra quyidagi savollardan iborat:

1)                 ochiq turdagi savollar (oquvchilarning erkin, bafsil javob berishlari uchun imkon beruvchi savollar);

2)                 yopiq turdagi savollar (oquvchilar ha, yq, qisman yoki ijobiy, qoniharli, salbiy va hokazo tarzdagi javob variantlarini tanlash orqali savollarga javob beradilar).

3)                 tgri javob variantlari qayd etilgan savollar (oquvchilar z yondashuvlariga kra tgri deb topgan javob variantini belgilaydilar).

Test metodini qllashda aniqlanishi zarur blgan bilim, knikma va malakalarni turkum asosida berilishiga etibor berish maqsadga muvofiqdir. Ushbu metodning afzalligi oquvchilar javoblarini aniq mezonlar byicha tahlil etish imkoniyati mavjudligi hamda vaqtning tejalishi bilan tavsiflanadi. Biroq, metod ayrim kamchilikdan ham holi emas. Chunonchi, aksariyat holatlarda javoblar yozma ravishda olinadi, shuningdek, oquvchi taklif etilayotgan javob variantlardan birini tanlashi zarur. Shu bois oquvchilar z fikrini batafsil ifoda etish imkoniyaga ega emas.

Test turlari quyidagicha boladi:

1.                  yopiq test;

2.                  ochiq test;

3.                  toldiruvchi test;

4.                  moslikka doir test;

5.                  izchilikka doir test;

6.                  solishtirish testlari

7.                  zanjirli test;

8.                  test repititor;

9.                  eslatuvchi testlar.

Boshlangich sinf ona tili dars jarayonida quyidagi test topshiriqlaridan foydalansih mumkin:

1-sinf Ona tili darsi uchun:

1. O harfi qatnashgan sozlar qatori berilgan javobni belgilang.

a. ot, ona, olma, osh, olcha

b. archa, ariq, arra, askiya, aka.

c. uch, uchqun, ulug, uka.

d. oroq, otin, on, orik.

2. Berilgan rasmlardan lo bogini bilan boshlanadigan sozni toping.

a.                  laylak

b.                  lola

c.                  sigir

d.                 limon

3. Berilgan rasmlardan qa bogini bilan boshlanadigan sozni toping.

a.                  qalam, sham

b.                  qalam, qayiq

c.                  qongiroq, baliq

d.                 sham, randa

4. Qaysi qatorda sozlar xato yozilgan?

a. ot, ona, olma, osh, olcha

b. arca, ari, ara, askiya, aka.

c. uch, uchqnu, ulug, uka.

d. orqo, otn, on, ork.

5. Qaysi qatorda sozlar boginga togri ajratilgan?

a. ol-ma, os-ton-a

b. os-to-na, olm-a

c. do-la-na, ma-shi-na

d. sov-ga, da-ra-xt

2-sinf Ona tili darsi uchun:

1. Yozma nutqda gaplar qanday ajratiladi?

a. Tinish belgilari bilan

b. Ohang bilan

c. Gaplar ajratilmaydi

d. Ketma-ket yoziladi

2. Berilgan rasmlardan a harfi qatnashmagan sozlarni yozing.

a. nok, chigirtka, kitob

b. fil, kitob, olti, nok

c. nok, olti, jirafa

d. kitob, jirafa, fil, olti

3. Xazonrezgilik sozi nechta bogindan iboratligini belgilang.

a. 5 ta bogindan iborat

b. 4ta bogindan iborat

c. 6 ta bogindan iborat

d. 3 ta bogindan iborat

4. Berilgan sozlarning qaysi qatorida tutuq belgisi togri qoyilganligini aniqlang.

a. qala, qatiy

b. alo, mashal

c. Surat, sanat

d. Talat, alo

5. Qaysi qatordagi kishilar ismi togri yozilganligini aniqlang.

a. Karima, Salima, lobar

b. Halim, Karim, Naima, lola

c. Karima, salima, Lobar, Lola

d. Karima, Salima, Lobar, Lola

3-sinf Ona tili darsi uchun:

1. Kuchli his-hayajon quvonch, ajablanish bilan aytilgan gaplarga nima deyiladi?

a. undov gaplar

b. soroq gaplar

c. darak gaplar

d. maqol.

2. Gapning bosh bolaklari berilgan qatorini toping.

a. Toldiruvchi, ega.

b. Ega, kesim.

c. Aniqlovchi, kesim.

d. Kesim, hol.

3. Ozakdosh sozlar uchun umumiy qism nima deyiladi?

a. Bogin

b. Gap

c. Soz yasovchi qoshimcha

d. ozak

4. Sonlar narsalarning joylashishi tartibini ham bildiradigan sonlar qaysi qoshimchalar bilan yasaladi?

a. ta, -dona

b. inchi

c. kam, oz

d. kor, -ta

5. Sonlar necha xilda yozilishini belgilang.

a. 2 xil

b. 3 xil

c. 4 xil

d. 5 xil

6. Fel soz turkumining tarifini belgilang.

a. shaxs va narsa nomini bildirgan.

b. shaxs va narsaning belgisini bildirgan

c. shaxs va narsaning harakatini bildirgan

d. shaxs va narsaning sanogini bildirgan

7. Harakatning bajarilganligini bildirgan fellar qanday nomlanadi?

a. bolishli

b. bolishsiz

c. fel zamonlari

d. fel harakatni bildirmaydi.

Boshlangich sinf ona tili darslarida test metodini qollash darsning samaradorligini oshiradi, oquvchilar bilimini mustahkamlaydi, olgan bilimlarini namoyon etishlariga olib keladi.

 

Foydalanilgan adabiyotlar royxati

 

1.                  zbekiston Respublikasining Talim tgrisidagi Qonuni, 1997- yil

2.                  R.Ishmuhammedov, M.Yuldashev Talim va tarbiyada innovatsion pedagogik texnologiyalar Toshkent 2013- y.

3.                  Bobomurodova A. Ona tili talimi jarayonida oyin-topshiriqlardan foydalanish. T. : Musiqa. 2009- yil. 3-bet.

4.                  Boshlangich sinf Ona tili (1-2-3-sinf) darsliklari. Umumiy orta talim maktablari uchun darsliklari.

 

11.05.2016 .



[1] Bobomurodova A. Ona tili talimi jarayonida oyin-topshiriqlardan foydalanish. T. : Musiqa. 2009 yil. 3-bet.

2006-2019 © .
, , . .